Trước thềm World Cup, TA phân tích ba bài toán nhân sự mà HLV Thomas Tuchel phải giải quyết ở hàng tiền đạo đội tuyển Anh.

Báo cáo cho biết, những tranh luận về danh sách đội tuyển Anh đã lắng xuống, HLV Tuchel chuyển trọng tâm sang vấn đề quan trọng hơn: xác định đội hình xuất phát cuối cùng.

Khi công bố danh sách, triết lý cốt lõi của ông là sự cân bằng đội hình. Anh sở hữu nhiều ngôi sao tấn công xuất sắc, nhưng Tuchel không đơn thuần chất đống cầu thủ tấn công, mà tìm cách phân bổ sức mạnh đồng đều trên các vị trí. Ông nói: "Nhiều cầu thủ trong đội đang cạnh tranh suất đá chính và thời gian thi đấu."

Dù cạnh tranh khốc liệt, hầu hết các vị trí chính thức đã cơ bản được xác định. Đội chơi sơ đồ 4-2-3-1, Declan Rice và Elliot Anderson là cặp tiền vệ phòng ngự cố định; Harry Kane là trung phong số một không thể tranh cãi.

Hàng phòng ngự cũng tương đối ổn định. Dù không loại trừ bất ngờ, nhưng bộ tứ Nico O'Reilly, Marc Guehi, Ezri Konsa và Reece James gần như là hàng thủ chính.

Biến số thực sự nằm ở ba vị trí tấn công phía sau Kane.

Tái kích hoạt phong độ của Saka

Mùa giải 2025-26 là một đỉnh cao khác trong sự nghiệp của Bukayo Saka: anh cùng Arsenal giành chức vô địch Premier League đầu tiên trong lịch sử CLB, và vào đến chung kết Champions League. Nhưng xét về phong độ cá nhân, hai mùa giải gần đây anh thi đấu thất thường, chấn thương khiến anh không thể trở lại đỉnh cao.

Biểu đồ dữ liệu cho thấy, kể từ mùa 2023-24, số bàn thắng và bàn thắng kỳ vọng mỗi 90 phút của Saka đều giảm, nghĩa là khả năng tạo cơ hội và dứt điểm của anh suy giảm.

Sự sa sút một phần đến từ sự thay đổi chiến thuật: HLV Mikel Arteta chuyển sang lối chơi thiên về phòng ngự hơn, tổng số bàn thắng của đội mùa trước giảm 20 bàn so với 91 bàn của mùa 2023-24.

Mặt khác, Arsenal quá phụ thuộc vào Saka như điểm xuất phát tấn công chính, 41,7% các đợt tấn công của đội tập trung vào cánh của anh. Ở Premier League, chỉ có Jarrod Bowen của West Ham tương tự. Đối thủ cũng đã quen với điều này, thường bố trí hai, thậm chí ba cầu thủ kèm cặp Saka. Mùa trước, 90,3% đường chuyền của Saka được thực hiện dưới áp lực của đối phương, con số này cao nhất trong số các cầu thủ không phải trung phong.

Cách đơn giản nhất để Tuchel giảm tải cho Saka là làm phong phú các phương án tấn công của Anh, khiến lối chơi linh hoạt hơn, đối thủ khó bắt bài. Hỗ trợ từ hậu vệ phải dâng cao cũng giúp san sẻ áp lực phòng ngự cho Saka.

Trong đội hình Arsenal, khi Ben White dâng cao dọc biên kéo giãn hậu vệ đối phương, Saka có nhiều không gian để bó vào trong dứt điểm – đây là miếng đánh lợi hại nhất của anh.

Lịch thi đấu dày đặc cũng khiến Saka kiệt sức. Ở tuổi 24, anh đã thi đấu 15.312 phút tại Premier League, gánh nặng quá tải dần lộ rõ. Đầu mùa trước, Arteta đưa Noni Madueke vào để chia sẻ áp lực, cầu thủ chạy cánh này có khả năng đột phá 1-1 ấn tượng.

Tuchel cũng đánh giá cao năng lực hiện tại của Noni Madueke. Khi công bố danh sách World Cup vào ngày 21/5, ông nói: "Madueke thi đấu rất xuất sắc trong những trận ra sân, tôi tin cậu ấy có thể tạo ra khác biệt. Cậu ấy quen với việc vào sân thay người và xoay vòng, đó sẽ là lợi thế lớn." Vì vậy, trong vòng bảng, việc luân phiên hai người là lựa chọn tốt.

Rashford hay Gordon?

Sau khi cầu thủ chạy cánh của Newcastle, Anthony Gordon, chuyển đến Barcelona với giá 80 triệu euro (69 triệu bảng), HLV Hansi Flick của Barca cũng sẽ đối mặt với sự lựa chọn tương tự ở cánh trái mùa tới. Marcus Rashford, người đã chơi cho Barca theo dạng cho mượn mùa trước, hy vọng được chuyển nhượng vĩnh viễn.

Cả hai đều là mẫu cầu thủ chạy cánh tốc độ, thích bó vào trong. Nhưng các biểu đồ đường chạy cho thấy sự khác biệt: Rashford thường bó vào trong hướng về phía khung thành, trong khi Gordon chủ yếu kéo dọc biên, hướng về đường biên ngang.

Phong cách chạy chỗ của Rashford thiên về tiền đạo cánh thu hẹp hơn là cầu thủ chạy cánh truyền thống. Mùa trước, số lần chạy chỗ không bóng của anh nằm trong top 5% giải đấu, tương tự Luis Díaz, đồng đội của Kane tại Bayern. Kane thường lùi về nhận bóng, kết hợp hoàn hảo với mẫu tiền đạo lao vào khoảng trống như Rashford.

Khả năng di chuyển không bóng của Rashford mang lại thêm sức đột phá cho hàng công, nhưng Gordon lại được Tuchel ưa chuộng nhờ cường độ chạy và tranh chấp cao ở khâu phòng ngự.

Sau chiến thắng 5-0 trước Latvia tại vòng loại World Cup tháng 10 năm ngoái, Tuchel nhận xét về Gordon: "Cậu ấy liên tục thực hiện các pha chạy nước rút cường độ cao, quãng đường chạy ấn tượng, điều đó thật đáng quý. Chúng tôi chơi pressing tầm cao, và cậu ấy đóng vai trò quan trọng trong phòng ngự."

Về cường độ tranh chấp phòng ngự, Rashford rõ ràng kém xa Gordon. Ở Champions League mùa trước, số lần pressing trung bình mỗi trận của Rashford ít hơn Gordon 14 lần. Đối với Tuchel, lựa chọn cuối cùng phụ thuộc vào: liệu hỏa lực của Rashford có vượt trội hơn sự cần mẫn phòng ngự của Gordon hay không.

Bellingham hay Rogers?

Tuchel luôn hy vọng bầu không khí cạnh tranh lành mạnh trong đội sẽ không phá vỡ sự gắn kết tập thể. Ông nói vào ngày 21/5: "Các cầu thủ có thể cạnh tranh suất đá chính cùng nhau, chứ không phải đối đầu." Ông đặc biệt đề cập rằng Jude Bellingham và Morgan Rogers vốn là bạn tốt ngoài đời.

Dù quan hệ thân thiết, cả hai vẫn quyết tâm giành vị trí tiền vệ tấn công (số 10). Sự lựa chọn này cũng có ưu nhược điểm rõ ràng: nếu Tuchel muốn tăng cường khả năng phòng ngự cho cặp tiền vệ trụ Rice và Anderson, Bellingham sẽ là lựa chọn ưu tiên.

Biểu đồ chức năng cầu thủ thể hiện rõ điểm mạnh của Bellingham: anh là mẫu tiền vệ toàn năng (box-to-box), tích cực pressing khi phòng ngự và dâng cao dứt điểm khi tấn công.

Về dữ liệu phòng ngự, Bellingham vượt trội: mỗi 1.000 lần chạm bóng của đối phương, anh thực hiện 4,11 lần tắc bóng và 1,13 lần đánh chặn, gần gấp đôi Rogers (2,02 lần tắc bóng và 0,62 lần đánh chặn). Giá trị của Rogers tập trung chủ yếu ở 1/3 cuối sân, khả năng bứt tốc và kéo bóng tạo ra nguy hiểm trong phản công. Tập trung tấn công, anh ghi 10 bàn (nhiều hơn Bellingham 4 bàn) và có 6 kiến tạo (nhiều hơn 2) tại Premier League mùa này.

Ngoài khả năng tấn công và phòng ngự, sự ăn ý với trung phong Kane cũng là yếu tố Tuchel cân nhắc. Trong triều đại HLV Southgate, các tiền vệ tấn công của Anh hay dồn vào trung lộ, làm thu hẹp không gian lùi sâu nhận bóng của Kane, vấn đề này luôn bị chỉ trích.

Phạm vi hoạt động của Bellingham chủ yếu ở trung lộ, trong khi Rogers thường kéo ra cánh trái. Tuchel phải cân nhắc kỹ xem đường chạy của ai sẽ kết hợp ăn ý nhất với Kane để bổ trợ chiến thuật.