Hổ Phố ngày 8/7 đưa tin: Báo Le Parisien viết về hình phạt mà nghị sĩ Paraguay có thể phải đối mặt sau khi có phát ngôn phân biệt chủng tộc với Kylian Mbappe. Nghị sĩ Paraguay này đang bị điều tra vì những phát ngôn thấp hèn trên mạng xã hội, về lý thuyết có thể lĩnh án tối đa 1 năm tù và 45.000 euro tiền phạt.

Vụ việc sẽ không kết thúc ở đây. Thứ Ba tuần này, hai ngày sau khi thượng nghị sĩ Paraguay Celeste Amarilla có phát ngôn phân biệt chủng tộc với Kylian Mbappe, Viện kiểm sát Paris thông báo đã mở cuộc điều tra, sau khi Liên đoàn bóng đá Pháp gửi đơn tố cáo tới Trung tâm chống tội phạm thù hận trực tuyến quốc gia Paris.

Cuộc điều tra tập trung vào tội “xúc phạm công khai có tình tiết tăng nặng do nguồn gốc thực tế hoặc suy đoán, dân tộc, quốc gia, chủng tộc hoặc tôn giáo của nạn nhân, cùng với kích động thù hận hoặc bạo lực công khai có tình tiết tăng nặng vì các lý do tương tự”.

Chủ nhật vừa qua, Celeste Amarilla đăng tải trên nền tảng X, miêu tả đội trưởng tuyển Pháp là “một người Cameroon đến từ thuộc địa, cố gắng giả làm người Pháp”. Cô còn viết: “Thằng ngốc này thậm chí không biết viết, nó bú không phải sữa mẹ mà là dừa, người có học thức nhất mà nó từng gặp là tinh tinh.”

Vậy có thể đối mặt với hình phạt gì?

Nhiều chính trị gia Pháp bày tỏ sốc sau khi đọc những dòng này, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Một số ngay lập tức yêu cầu biện pháp trừng phạt, như Gérard Larcher gửi thư cho Chủ tịch Thượng viện Paraguay, hay cựu Chủ tịch Ủy ban Pháp luật Hạ viện Sacha Houlié chất vấn Ngoại trưởng Jean-Noël Barrot trên nền tảng X, cho rằng “thượng nghị sĩ Paraguay này không bao giờ được phép đặt chân lên lãnh thổ Pháp nữa”.

Nhưng thực tế có thể diễn ra thế nào? Theo khoản 2 Điều 33 Luật ngày 29/7/1881, “việc xúc phạm một cá nhân hoặc một nhóm người vì nguồn gốc, hoặc việc thuộc hay không thuộc một dân tộc, quốc gia, chủng tộc hoặc tôn giáo cụ thể có thể bị phạt 1 năm tù và 45.000 euro tiền phạt”.

Những phát ngôn xúc phạm của Celeste Amarilla hoàn toàn khớp với khung này, ngay cả khi các phát ngôn được đưa ra bởi một công dân Paraguay. “Bản chất của những phát ngôn này hầu như không có nghi ngờ gì, chúng được công khai, đã vượt qua không gian công cộng và lãnh thổ Cộng hòa, do đó có thể bị truy tố trước Tòa án số 17 (tòa chuyên xử lý các vụ án báo chí) theo luật Pháp. Nếu được đăng tải trên internet và có thể truy cập từ Pháp, nó được coi là một phần lãnh thổ”, luật sư Philippe Cohen, Chủ tịch sáng lập Hiệp hội Respect Zone, giải thích. Hiệp hội đang xem xét khởi kiện dân sự.

Mặc dù là công dân Paraguay và ở xa, nữ nghị sĩ này thực sự có thể bị kết án tại Pháp. “Việc cô ấy không ở Pháp không cản trở việc thi hành án. Nếu một ngày cô ấy đặt chân lên đất Pháp, cô ấy sẽ phải chấp hành án”, chuyên gia này chỉ ra, đồng thời cho biết Liên đoàn bóng đá Pháp và Kylian Mbappe có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại, “nếu thiệt hại được xác nhận, họ có thể nhận được bồi thường, dù chỉ là tượng trưng”.

Quyền miễn trừ của thượng nghị sĩ?

Về lý thuyết, Celeste Amarilla đối mặt 1 năm tù, nhưng điều này không thể dẫn đến lệnh cấm nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp. Theo Điều 131-30 Bộ luật Hình sự, chỉ có thể áp dụng “cấm nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp” đối với bất kỳ người nước ngoài nào phạm tội có mức án tù từ 3 năm trở lên. Trường hợp này không phải vậy.

Liệu chính phủ có thể ra lệnh trục xuất? “Tôi chưa bao giờ thấy điều này”, Philippe Cohen khẳng định, “Đó sẽ là một quyết định rất chính trị, liên quan đến Bộ Nội vụ và Bộ Ngoại giao. Tôi không chắc vụ việc này – một trường hợp cá biệt đáng thương của một người không kiểm soát được cảm xúc – có đáng để gây ra xung đột ngoại giao với Paraguay hay không. Hơn nữa, người bị cáo buộc không phải là chính phủ, mà là một nghị sĩ.”

Một vấn đề cuối cùng là liệu tư cách thượng nghị sĩ của Celeste Amarilla có mang lại quyền miễn trừ hay không. “Trước hết, cô ấy không phải nhà ngoại giao, nên không được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao”, chuyên gia chỉ ra. “Theo luật Paraguay, liệu cô ấy có được bảo vệ quốc hội không? Có thể. Điều này có thể cản trở việc thi hành án, nhưng không cản trở việc tuyên án. Và lập luận về quyền miễn trừ về mặt thực chất là yếu, vì những phát ngôn này theo tôi là những phát ngôn ngoài nghị trường.”

Liệu thượng nghị sĩ Paraguay có bị đình chỉ chức vụ?

Tại Paraguay, Celeste Amarilla cũng có thể chịu hình phạt, ít nhất là về mặt chính trị. Truyền thông Paraguay đã đặt câu hỏi với nhiều thượng nghị sĩ thuộc các đảng phái khác nhau, và ý kiến không đồng nhất. Mặc dù lãnh đạo phe đảng Đỏ (cánh hữu) cho rằng “dù là vì đam mê hay căng thẳng, không có lý do gì biện minh cho chủ nghĩa phân biệt chủng tộc hay phân biệt đối xử”, nhưng ông cho biết chưa có ai yêu cầu “đình chỉ chức vụ”, mặc dù quy định cho phép.

Martinez thuộc Mặt trận Guasu (cánh tả) cũng không đề cập đến hình phạt. “Tôi không đồng tình với phát ngôn của thượng nghị sĩ này, cô ấy nên khiêm tốn nhận trách nhiệm và chấp nhận hình phạt nếu có, nhưng điều này không nên trở thành một cuộc săn phù thủy chính trị.” Bà nói. Trong nội bộ đảng của nghị sĩ bị cáo buộc, Dionisio Amarilla cho rằng “Celeste nghỉ ngơi 60 ngày sẽ rất tốt cho cô ấy”.