Báo Hổ Phố ngày 17 tháng 7: Philip Buckingham, phóng viên của tờ The Athletic, viết chuyên mục thương mại về World Cup.

Báo cáo tài chính năm 2022 của FIFA thể hiện sự tự mãn, và hoàn toàn có lý do cho điều đó. Năm kết thúc với World Cup mùa đông Qatar, FIFA đạt doanh thu gần 5,8 tỷ USD, tương đương 4,3 tỷ bảng Anh theo tỷ giá hiện tại. FIFA tuyên bố: "Một thành tựu tài chính vô song."

Cơ quan quản lý bóng đá thế giới chưa bao giờ kiếm được khoản tiền khổng lồ như vậy chỉ trong vài tuần. Trong thời gian diễn ra World Cup tại Qatar, doanh thu của FIFA tăng vọt trên mọi lĩnh vực, bao gồm doanh thu thương mại, bản quyền truyền hình và doanh thu bán vé. Tổng số cuối cùng cao hơn nhiều so với World Cup Nga 2018 và Brazil 2014, gần gấp đôi con số 3,36 tỷ USD của World Cup Nam Phi 16 năm trước. FIFA chưa từng thấy dòng tiền khổng lồ như vậy, nhưng chỉ bốn năm sau, một con số ấn tượng khác đang chờ thống kê.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino dự đoán công khai rằng doanh thu World Cup 2026 sẽ gấp đôi World Cup Qatar. Nói cách khác, đây có thể trở thành sự kiện thể thao đầu tiên trong lịch sử có doanh thu vượt 10 tỷ USD.

World Cup do Mỹ, Mexico và Canada đồng đăng cai mở ra một lãnh thổ thương mại mới cho FIFA. Giá vé cao ngất ngưởng gây ra nhiều tranh cãi và tin tức, nhưng việc mở rộng lên 104 trận đấu, kết thúc bằng trận chung kết giữa Tây Ban Nha và Argentina vào Chủ nhật này, cũng mang lại tăng trưởng thương mại lớn cho FIFA, đồng thời đẩy giá trị bản quyền truyền hình lên cao. FIFA vốn giỏi tạo sức hút cho giải đấu, nhưng giờ đây không có sự kiện thể thao nào có thể sánh với World Cup.

Từ lâu, đối thủ gần nhất của World Cup luôn là Thế vận hội Mùa hè. Nhưng kỳ Thế vận hội gần nhất tại Paris hai năm trước chỉ thu về hơn 5 tỷ USD. Khoảng cách trong bóng đá càng rõ rệt: Euro diễn ra cùng mùa hè ở Đức chỉ tạo ra 2,9 tỷ USD. Sự phát triển mạnh mẽ của bóng đá câu lạc bộ là nền tảng để FIFA kiếm tiền ở cấp độ đội tuyển quốc gia, và FIFA dự kiến doanh thu sẽ còn tăng thêm.

Chu kỳ tài chính tiếp theo từ 2027 đến 2030 sẽ kết thúc với kỷ niệm 100 năm World Cup. World Cup 2030 chủ yếu do Morocco, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đăng cai, Argentina, Paraguay và Uruguay cũng sẽ tổ chức một trận mỗi nước. FIFA hy vọng doanh thu chu kỳ đó sẽ tăng thêm 1 tỷ USD so với chu kỳ bốn năm sắp kết thúc.

Giáo sư Wilson, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Bóng đá Anh, cho biết: "Đó là quan hệ cung cầu. World Cup chỉ diễn ra bốn năm một lần, nguồn cung tương đối hạn chế; trong khi đó, nhu cầu thị trường trong 20 năm qua tăng mạnh. Cuối cùng, nguồn cung hạn chế và nhu cầu lớn gặp nhau tại một điểm, và FIFA định giá dựa trên điều đó. Họ biết World Cup đáng giá bao nhiêu."

Thật đáng kinh ngạc, con số đó giờ đã lên tới hàng chục tỷ USD.

Năm tuần qua, FIFA đã thu hoạch tài chính trên một mảnh đất thương mại cực kỳ màu mỡ. Dù Canada và Mexico cũng là nước chủ nhà, nhưng World Cup chủ yếu diễn ra tại Mỹ. 78 trong số 104 trận đấu được tổ chức tại Mỹ, và tất cả các trận đấu từ vòng 16 đội trở đi cũng diễn ra tại Mỹ. Đối với FIFA, đây là cơ hội vàng để hiện thực hóa giá trị thương mại.

Người tiêu dùng Mỹ đã quen với việc trả giá cao cho các sự kiện thể thao, vì vậy giá vé World Cup gần như không bị kiểm soát. Dù vậy, người hâm mộ vẫn đổ xô vào sân, tổng số khán giả đã vượt 6 triệu. Để đến trực tiếp World Cup, họ sẵn sàng chấp nhận chi phí xem bị đẩy lên cao.

Năm ngoái, FIFA ước tính doanh thu từ vé và dịch vụ khách sạn trong chu kỳ tài chính này sẽ đạt khoảng 3,5 tỷ USD, gấp ba lần kỷ lục cũ của chu kỳ World Cup Qatar. Số đội tham dự tăng từ 32 lên 48, số trận nhiều hơn 40, số vé bán ra cũng tăng gấp đôi, tất cả yếu tố này cùng thúc đẩy doanh thu tăng nhanh.

Ngoài ra, mô hình định giá động gây tranh cãi và nền tảng bán lại chính thức cũng mở ra các kênh doanh thu mới chưa từng có vào năm 2022. Trên nền tảng bán lại, FIFA thu phí 15% cho mỗi bên trong mỗi giao dịch. Mãi đến năm sau, doanh thu vé cuối cùng của World Cup mới được xác định hoàn toàn. Nhưng dù con số cuối cùng là bao nhiêu, FIFA cũng không thể hy vọng đạt được quy mô tương tự bốn năm sau.

Báo cáo tài chính mới nhất của FIFA công bố năm 2025 dự đoán doanh thu từ vé và dịch vụ khách sạn trong chu kỳ 2027-2030 sẽ giảm 938 triệu USD. Điều này đồng nghĩa với việc thừa nhận trong một thời gian dài tới, FIFA có thể không gặp lại một kỳ World Cup nào mang lại khối tài sản khổng lồ qua cổng sân vận động như vậy. Ngay cả khi số đội tăng lên 64, có lẽ cũng không đủ bù đắp khoảng cách.

World Cup chủ yếu diễn ra tại Mỹ còn mang lại những lợi ích hiển nhiên khác. Đây là một cỗ máy thương mại, thị trường Mỹ không chỉ thu hút nhiều đối tác mới mà còn mang về doanh thu tài trợ hàng trăm triệu USD. Một nguồn tin cấp cao quen thuộc với hoạt động thương mại của FIFA, yêu cầu giấu tên, cho biết: "Nga và Qatar đều gặp khó khăn trong phát triển thương mại. World Cup Mỹ chắc chắn sẽ rất hoành tráng, ngay từ đầu đây là kỳ giải đáng nhắm tới nhất."

Các đối tác lâu năm của FIFA bao gồm Adidas, Coca-Cola, Visa, Saudi Aramco và Hyundai, mỗi năm trả từ 80 triệu đến 100 triệu USD tiền tài trợ. World Cup lần này còn có các nhà tài trợ giải đấu như Bank of America và McDonald's, trả tới 100 triệu USD để liên kết với World Cup. Ở cấp thấp hơn, có 14 "nhà hỗ trợ giải đấu" như Home Depot và American Airlines, giá trị hợp đồng lên tới 40 triệu USD.