Theo báo cáo từ trang kiểm chứng thực tế Chequeado của Argentina, trận chung kết World Cup 2026, Argentina thua Tây Ban Nha, đánh mất cơ hội bảo vệ chức vô địch. Điều này không chỉ khiến người hâm mộ chìm trong đau buồn, mà còn gây ra một cơn bão "thuyết âm mưu" trên mạng xã hội. Trên X, TikTok và YouTube, vô số bài đăng cho rằng Argentina bị "cấm vô địch" hay trận đấu bị "bán đứng" vì lợi ích chính trị và kinh tế.

Một trong những đoạn video bị giải thích sai lệch nhiều nhất là bài phát biểu động viên của Messi trong phòng thay đồ trước trận. Messi nói "hãy quên hết đi", ý muốn các cầu thủ buông bỏ áp lực để tập trung vào trận đấu, nhưng bị những người theo thuyết âm mưu hiểu thành ám hiệu về "áp lực từ bên ngoài" hay "bị ép thua".

Mặc dù những tuyên bố này rất đa dạng, nhưng logic thì giống nhau: đổ lỗi thất bại cho một sự thao túng bí mật, có chủ đích, thay vì chênh lệch về mặt chuyên môn.

Một số "chiêu trò tẩy não" phổ biến nhất

Hiện nay, các thuyết âm mưu lan truyền trên mạng xã hội tập trung vào những điểm sau:

1. "Thuyết bồi thường": Cho rằng FIFA để Argentina thua trong trận chung kết nhằm thể hiện sự "công bằng" sau những chỉ trích về việc "bảo kê" Argentina trước đó.

2. "Thuyết giao dịch": Tin đồn Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Argentina Tapia đã đánh đổi chức vô địch để giải quyết vấn đề pháp lý cá nhân.

3. "UEFA gây áp lực": Cho rằng UEFA đã gây áp lực lên Chủ tịch FIFA Infantino để đảm bảo chức vô địch ở lại châu Âu.

4. "Trả thù vì lá cờ": Tin rằng việc Argentina treo cờ "Quần đảo Malvinas thuộc về Argentina" sau khi đánh bại Anh đã chọc giận giới chức, dẫn đến bị phạt.

5. "Đe dọa cá nhân": Tin đồn các cầu thủ và gia đình họ đã nhận được những lời đe dọa bí ẩn trước trận.

6. "Âm mưu cá cược": Cho rằng các cầu thủ đã giả vờ chấn thương hoặc mắc sai lầm để hợp tác với các tập đoàn cá cược.

Chuyển hướng tự sự: Từ "được bảo kê" sang "bị hãm hại"

Điều thú vị là, giọng điệu của thuyết âm mưu đã xoay chuyển 180 độ theo kết quả trận đấu.

Trong suốt World Cup, cư dân mạng nhiều nước từng chỉ trích FIFA đã "bảo kê" Argentina thông qua trọng tài và hệ thống VAR. Các tổ chức kiểm chứng thực tế nhiều lần bác bỏ, chỉ ra rằng những cáo buộc này thiếu bằng chứng. Tuy nhiên, khi Argentina thua cuộc, dư luận nhanh chóng đảo chiều, cùng một nhóm người bắt đầu coi Argentina trở thành "nạn nhân". Sự mâu thuẫn trong tự sự này cho thấy thuyết âm mưu thường không liên quan đến sự thật, mà chỉ liên quan đến lập trường.

Tại sao người ta tin vào thuyết âm mưu?

Các chuyên gia chống thông tin sai lệch chỉ ra rằng, thuyết âm mưu có sức sống mạnh mẽ khi đối diện với những thất bại lớn hoặc sự bất định:

• Vùng an toàn tâm lý: Thừa nhận đối thủ mạnh hơn hoặc vận may không đứng về phía mình là điều đau đớn. Ngược lại, lời giải thích "có thế lực ngầm thao túng tất cả" tuy đen tối, nhưng mang lại sự an ủi tâm lý kiểu "chúng ta không thua vì bóng đá, chỉ thua vì quyền lực".

• Giải thích đơn giản hóa: Thể thao cạnh tranh đầy biến số phức tạp, trong khi thuyết âm mưu đơn giản hóa mọi thứ thành kịch bản "trắng đen rõ ràng", phù hợp với nhu cầu tìm kiếm sự chắc chắn của não bộ con người.

• Cảm giác đồng nhất nhóm: Tin vào thuyết âm mưu có thể củng cố sự gắn kết nội bộ của nhóm người hâm mộ, biến thất bại thành chủ nghĩa anh hùng bi kịch "cùng nhau chống lại bất công".

Làm thế nào để nhận diện và chống lại thuyết âm mưu?

Các chuyên gia khuyên bạn nên cảnh giác khi thấy những nội dung có các đặc điểm sau: thiếu bằng chứng thực tế, chỉ dựa vào ảnh chụp màn hình mờ hoặc "tin nội bộ"; coi "không có bằng chứng" là "bằng chứng đã bị che giấu"; sử dụng ngôn ngữ kích động, cố gắng khơi dậy sự tức giận thay vì tư duy lý trí; kẻ thù toàn năng: mô tả một tổ chức nào đó (như FIFA) như một vị thần toàn năng, có thể điều khiển từng đường chuyền.

Các sự kiện thể thao lớn luôn đi kèm với những biến động cảm xúc mạnh mẽ, tạo mảnh đất màu mỡ cho tin đồn. Trước khi chia sẻ những "bí mật động trời" đó, hãy nhớ kiểm tra nguồn và tham khảo các báo cáo chính thống đáng tin cậy. Như Scaloni đã nói, thừa nhận thất bại là một phần của thể thao cạnh tranh, cũng là thể hiện sự tôn trọng đối thủ.