Hupu, ngày 08 tháng 09 đưa tin: Phóng viên Jacob Whitehead của The Athletic UK viết chuyên mục dinh dưỡng thể thao.

Trong trận mở màn Liverpool hòa Newcastle United 2-2 trên sân khách, khi tiền vệ người Đức Florian Wirtz bị thay ra, anh ngồi trên băng ghế dự bị và rút ra một chai chất lỏng màu đỏ sẫm để uống.

Đây chẳng lẽ là "thức uống đặc biệt của ma cà rồng" giúp chân sút trị giá 116 triệu bảng nhanh chóng hồi phục sau một trận đấu căng thẳng dưới trời nóng của Ngoại hạng Anh? Thực ra không phải. Đó chính là nước ép anh đào - một loại thực phẩm bổ sung thiết yếu được đánh giá cao trong giới bóng đá đỉnh cao.

Trong các môn thể thao bền bỉ khác (đặc biệt là đua xe đạp chuyên nghiệp), người ta đã sử dụng loại thực phẩm bổ sung này nhiều năm. Tại các chặng đua của Tour de France, thường thấy những vết bẩn đỏ sẫm trên áo đua của các tay đua; người xem khó phân biệt liệu những vết bẩn đó là do tai nạn va chạm nghiêm trọng hay do các tay đua làm đổ nước khi vội vàng bù nước trong lúc kiệt sức.

Ngày nay, khi bóng đá đỉnh cao ngày càng khát khao tìm kiếm lợi thế cạnh tranh, nước ép anh đào cũng đã xâm nhập vào Ngoại hạng Anh. Đối thủ ở hàng tiền vệ của Wirtz trong trận đấu đó - tài năng trẻ người Hà Lan Sean Steur của Newcastle United - cũng là một tín đồ trung thành của loại thực phẩm bổ sung này. Thực tế, đại đa số các câu lạc bộ hàng đầu đều sử dụng loại thực phẩm bổ sung này.

Nói một cách ngắn gọn, tác dụng của nước ép anh đào là nhắm vào tình trạng viêm cơ do vận động gây ra, được gọi là phản ứng "stress oxy hóa".

Stress oxy hóa về bản chất là những tổn thương vi mô mà các sợi cơ của vận động viên phải chịu đựng, tổn thương này có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực. Một mặt, stress oxy hóa gửi tín hiệu đến cơ thể, thúc đẩy các tế bào tái tạo và tạo ra ty thể, từ đó nâng cao sức bền của vận động viên;

Mặt khác, nó cũng gây ra đau nhức cơ bắp, ảnh hưởng đến hiệu suất thi đấu - điều này đặc biệt rõ rệt đối với các môn thể thao cần phục hồi nhanh (ví dụ như các tay đua giữa các chặng của Tour de France).

Năm 2010, các nhà nghiên cứu tại Đại học Northumbria phát hiện ra rằng một giống anh đào chua có tên "Montmorency" rất giàu polyphenol (đặc biệt là anthocyanin), do đó có đặc tính chống oxy hóa. Xét về hiệu quả thực tế, ăn loại anh đào này có thể giúp giảm phản ứng stress oxy hóa một cách hiệu quả.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Northumbria đã tiến hành nghiên cứu so sánh quá trình phục hồi của 20 vận động viên marathon: một nửa uống nước ép anh đào, nửa còn lại dùng giả dược. Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm. Kết quả nghiên cứu này sau đó đã được xác nhận bởi các nghiên cứu trong các lĩnh vực thể thao khác và được công bố trên nhiều tạp chí học thuật hàng đầu.

Phát hiện này đánh dấu sự ra đời chính thức của nước ép anh đào như một loại thực phẩm bổ sung cho thể thao. Nhìn chung, quy tắc kinh nghiệm là: uống trong các trận đấu khốc liệt (để thúc đẩy phục hồi cơ bắp), và tránh uống trong lúc tập luyện (để thúc đẩy tăng trưởng cơ bắp). Các vận động viên và đội nhóm nổi tiếng áp dụng cách này bao gồm Đội tuyển Olympic Anh, đội bóng bầu dục New Zealand, và gần như mọi tay đua xe đạp chuyên nghiệp.

"Câu hỏi mà bạn luôn cần đặt ra là: mục tiêu của vận động viên là gì?" Julie Hardill, chuyên gia dinh dưỡng của Amacx, nhà sản xuất nước ép anh đào, đặt câu hỏi. Công ty này hợp tác với nhiều câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp để phát triển các sản phẩm liên quan.

"Mục tiêu là đạt được sự thích nghi lâu dài trong tập luyện, hay là phục hồi nhanh nhất có thể? Các sản phẩm từ anh đào không phải là thực phẩm bổ sung hàng ngày, mà cần được sử dụng một cách chiến lược.

Vì vậy, mặc dù tầm quan trọng của các sản phẩm này tương đối thấp trong giai đoạn tiền mùa giải và các trận giao hữu, nhưng khi bước vào giai đoạn cao điểm của mùa giải - khi cầu thủ có thể phải chơi nhiều trận mỗi tuần, đồng thời phải tham gia các trận đấu quốc tế và Ngoại hạng Anh đầy khắc nghiệt - thì việc sử dụng các sản phẩm này là vô cùng quan trọng, dù là vào ngày thi đấu hay trong thời gian nghỉ giữa các trận."

Điều này có nghĩa là trong 15 năm qua, đã xuất hiện một loạt các nhà sản xuất bán các sản phẩm từ anh đào - ngoài Amacx, còn có Science in Sport (SiS) của Anh, 226ERS, Healthspan Elite, Etixx và Enervit.

Giám đốc điều hành của Amacx, Gino Verhoeven, phụ trách toàn bộ hoạt động của công ty, bao gồm việc mua các giống cụ thể cung cấp hàm lượng polyphenol cao nhất - anh đào Montmorency.

Ông theo dõi sát sao tình hình cây anh đào trên khắp châu Âu, cập nhật vụ mùa và dự báo thời tiết, đồng thời cẩn thận không tiết lộ nguồn gốc cụ thể của loại quả mọng năm nay - sau cùng, đây đã trở thành một ngành kinh doanh lớn có độ nhạy cảm thương mại cao.

"Hai năm trước, chúng tôi chủ yếu chỉ thỉnh thoảng nhận được các cuộc tư vấn hoặc yêu cầu về sản phẩm từ các câu lạc bộ bóng đá," ông giải thích. "Còn bây giờ, chúng tôi thường xuyên nhận được liên hệ từ các câu lạc bộ ở Tây Ban Nha, Ngoại hạng Anh, Eredivisie và cả khu vực Trung Đông, để bàn về các sản phẩm cụ thể, thiết lập quan hệ đối tác hoặc sắp xếp các cuộc gặp với chuyên gia dinh dưỡng riêng của họ."

"Theo tôi được biết, các câu lạc bộ như Chelsea, Manchester City và Manchester United đã đầu tư vào lĩnh vực này nhiều năm nay."

Một bước đột phá quan trọng là Merijn Zeeman, từng là giám đốc thể thao của đội đua Visma-Lease a Bike - đội vô địch Tour de France, đã rời đội để gia nhập câu lạc bộ AZ Alkmaar tại Eredivisie.

"Anh ấy gọi cho tôi, nói rằng họ đặt hiệu suất thể thao lên hàng đầu - dù là tập luyện, phân tích dữ liệu hay nghiên cứu xu hướng, mọi khía cạnh đều như vậy," Verhoeven nói. "Anh ấy nói rằng họ đã thử một số thử nghiệm về dinh dưỡng trước đó và muốn hợp tác với chúng tôi. Đó là câu lạc bộ đầu tiên mà chúng tôi thực sự hợp tác - chúng tôi sẽ trao đổi với các cầu thủ, quan sát phương pháp nào hiệu quả, phương pháp nào không, và tìm hiểu về nếp sinh hoạt hàng ngày của họ."

"Sau đó, chúng tôi thấy các đội bóng lớn hơn cũng bắt đầu đặt mua nước ép anh đào và tư vấn về vấn đề này. Tại Ngoại hạng Anh, ngày càng nhiều đội bóng chú ý đến điều này - tôi thậm chí đã thấy nước ép anh đào của các thương hiệu khác trong phòng thay đồ của Paris Saint-Germain."

"Tôi nghĩ rằng đối với thế hệ cầu thủ mới, 25, 26 tuổi hoặc thậm chí trẻ hơn, họ giống như những 'vận động viên toàn năng' hơn là những cầu thủ bóng đá truyền thống. Khi những cầu thủ đã quen với việc uống nước ép anh đào gia nhập, các câu lạc bộ cũng đang có những thay đổi tương ứng."

Verhoeven đặc biệt hào hứng với một sản phẩm mới được phát triển dựa trên phản hồi của các cầu thủ.

"Năm nay, chúng tôi đã hợp tác với một số câu lạc bộ bóng đá để phát triển kẹo dẻo vị anh đào," ông nói. "Lấy môn đua xe đạp làm ví dụ, vì thời gian thi đấu rất dài, các vận động viên thường bị mất nước nghiêm trọng; nhưng trong bóng đá, nếu một cầu thủ bị thay ra ở phút 60 hoặc 70, họ không cần phải uống nửa lít đồ uống phục hồi cộng với nửa lít nước ép anh đào.

Họ từng nói với chúng tôi rằng nếu trận đấu kết thúc lúc 23 giờ đêm, uống nhiều nước như vậy sẽ khiến họ phải thức dậy đi vệ sinh suốt đêm. Loại kẹo dẻo này có thành phần hoàn toàn giống với nước ép anh đào, chỉ là loại bỏ nước."

"Anh đào sẫm màu cũng tự nhiên chứa melatonin," Hardill nói thêm. "Nó giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ - điều này đặc biệt quan trọng khi các trận bóng đá thường diễn ra vào đêm muộn. Ngoài ra, đối với những cầu thủ cần di chuyển qua nhiều múi giờ, mang theo kẹo dẻo cũng thuận tiện hơn nhiều so với mang theo một lượng lớn chất lỏng - đặc biệt là khi họ chỉ có hành lý ký gửi."