Hupu ngày 05/11 đưa tin: Phóng viên nổi tiếng Craig Hope của Daily Mail viết chuyên mục độc quyền về Newcastle.

Trong sự nghiệp cầm quân của một HLV, thường sẽ xuất hiện bước ngoặt như thế này: trách nhiệm thất bại chuyển từ khu huấn luyện sang phòng thay đồ — và điều đó thường đồng nghĩa với việc không còn đường lui. Việc tình cảnh này xuất hiện chỉ sau chín trận cầm quân là điều hiếm thấy.

Vì vậy, khi Jaissle hướng mũi dùi về phía các cầu thủ sau thất bại 0-1 trước Everton vào thứ Hai, cách làm đó còn đáng lo hơn màn trình diễn tệ hại trong 90 phút trước đó — dù bản thân 90 phút ấy đã đủ tồi tệ.

Những suy ngẫm của Jaissle sau trận không phải không có cơ sở. Ông không nói linh tinh, mà đối diện trực tiếp với vấn đề và đưa ra những câu trả lời có vẻ chân thành.

Vị HLV 38 tuổi này có đầu óc nhạy bén và diễn đạt rõ ràng; qua từng thất bại, ông thể hiện thái độ ngày càng khiêm tốn — trái ngược hoàn toàn với vẻ đầy tự tin khi mới nhậm chức, thời điểm đội bóng còn trong giai đoạn lạc quan.

Tuy nhiên, việc đẩy cầu thủ “xuống vực” (tức công khai chỉ trích cầu thủ) quá sớm như vậy thật khó hiểu, mức độ vô lý chẳng kém chiến thuật mà đội bóng áp dụng trên sân — dù Jaissle khẳng định màn trình diễn ngày hôm đó hoàn toàn đi ngược với kế hoạch chiến thuật trước trận của ông.

Vị HLV người Đức cho biết ông vốn muốn các cầu thủ phối hợp bóng sệt nhiều hơn và tạo điều kiện cho các cầu thủ chạy cánh có cơ hội đối mặt một đối một ở tuyến trên. Nhưng thực tế là trên sân tràn ngập những đường bóng dài, như thể biến trận đấu thành “buổi tập đánh đầu” của các trung vệ Everton; còn các cầu thủ chạy cánh thì hoàn toàn chỉ biết đứng nhìn.

“Cách bố trí chiến thuật của chúng tôi không phải là bóng dài,” ông nói.

Thực tế, họ dường như chẳng hề có ý định dứt điểm. Mãi đến phút 85, Newcastle mới thực sự đe dọa khung thành do Jordan Pickford trấn giữ, và ngay cả khi đó, thủ môn này cũng không cảm thấy áp lực quá lớn.

Bóng ngắn hay bóng dài? Dù Newcastle chọn cách chuyền bóng nào, kết quả vẫn luôn sai. Đội bóng này không có phong cách nào cả — không có bài miếng chiến thuật, không có sự ăn ý giữa các cầu thủ, càng không thấy dấu hiệu tiến bộ.

Dĩ nhiên, nếu các cầu thủ không thực hiện đúng chỉ đạo chiến thuật của HLV, có lẽ chúng ta sẽ dành chút đồng cảm cho Jaissle, nhưng xét đến cùng, bảo đảm cầu thủ thực hiện chiến thuật luôn là trách nhiệm của HLV.

Tôi từng đánh giá HLV David Moyes của Everton — khi ông ấy dẫn dắt Sunderland, tôi viết rằng: ông tiếp nhận một con tàu đang chìm, rồi lại đục thêm một lỗ mới dưới đáy tàu. Nhân đây cũng nói thêm, Moyes thực ra là một HLV rất giỏi, chỉ có điều giai đoạn ở Sunderland của ông không thành công.

Và đó chính là rủi ro mà Jaissle đang đối mặt. Sau khi Eddie Howe rời đi và nhiều trụ cột lần lượt ra đi, ông tiếp nhận một mớ hỗn độn cực kỳ khó xử lý. Những người được đưa về thay thế thì hoặc là cầu thủ dự bị mài ghế dài hạn, hoặc là những cầu thủ mãi chưa tìm được phong độ.

Tuy nhiên, Jaissle lẽ ra phải là người then chốt giải quyết vấn đề, chứ không phải nguồn gốc tạo thêm rắc rối. Điều đáng lo là vị HLV trẻ thiếu kinh nghiệm cầm quân ở giải đấu hàng đầu này dường như bị chính triết lý chiến thuật của mình “trói buộc”, từ chối điều chỉnh theo nhu cầu thực tế của cầu thủ.

Ông kiên trì với sơ đồ 4-2-3-1, nhưng hai tiền vệ trong đội thiếu khả năng chạy, còn cái gọi là “vị trí số 10” thì bị xoay vòng liên tục và hoàn toàn không có những phẩm chất cần có của vị trí đó. Qua từng tuần thi đấu và từng thất bại, hệ thống chiến thuật này trông chẳng khác nào một “bản thiết kế xuống hạng”.

Có lẽ, việc các cầu thủ “phớt lờ” ý đồ của HLV vào tối thứ Hai là một lời kêu gọi thay đổi, thậm chí là một sự phản đối? Rốt cuộc họ không tin vào triết lý cầm quân của Jaissle, hay đơn giản là không thể hiểu nổi những yêu cầu chiến thuật ấy?

Dù thế nào, Newcastle buộc phải thay đổi. Thua Everton không có gì đáng ngạc nhiên, bởi đội bóng trên sân vừa không có phương hướng rõ ràng, vừa thiếu niềm tin chiến thắng. Màn trình diễn tệ hại gần đây — thua bốn trong năm trận trên mọi đấu trường — thực ra đã có dấu hiệu từ trước.

Ngay từ đầu mùa giải, dù thành tích của đội còn tạm ổn, nhưng các số liệu chuyên sâu đã sớm phơi bày những hiểm họa nghiêm trọng hơn. Bây giờ chưa phải lúc thay HLV, và ban lãnh đạo CLB cũng không cho rằng điều đó là cần thiết. Thay đổi phải đến từ bên trong — dù là tư duy thi đấu, thái độ hay khâu thực thi. Điều này phụ thuộc cả vào HLV Jaissle lẫn các cầu thủ, thiếu một bên đều không được.

Chính vì thế, trước khi nói về những gì diễn ra trên sân, HLV phải làm rõ với các cầu thủ những điều ông đã phát biểu bên ngoài sân. Thua trận là một chuyện, nhưng nếu vì thế mà khiến phòng thay đồ mất kiểm soát thì tính chất hoàn toàn khác.

Một khi tình cảnh đó xảy ra, ngay cả triết lý “bóng đá theo chiều dọc” mà Jaissle theo đuổi cũng khó có thể chỉ ra lối thoát cho đội bóng.